Infectiepreventieweek 2026: kleine handelingen, grote impact.

Zo maak je als zorgprofessional elke dag het verschil.

Van 18 t/m 22 mei 2026 vindt de infectiepreventieweek weer plaats. De regionale Zorgnetwerken Antimicrobiële Resistentie (AMR) organiseren deze week om bewustwording te vergroten en het kennisniveau van zorgprofessionals te versterken.

Tijdens de infectiepreventieweek zijn er diverse activiteiten en hulpmiddelen beschikbaar. Je kunt deelnemen aan verschillende webinars, het infectiepreventiecafé bezoeken, luisteren naar de podcast infectiepreventie onder vuur en het online spel De Zorgheld spelen. Daarnaast vind je extra tools en materialen, zoals een infectiepreventiequiz en een digitaal leerplatform over de infectiepreventie en antimicrobiële resistentie. Bekijk hier alle infectiepreventieweek activiteiten.

‍ ‍

Belang van infectiepreventie

Jaarlijks krijgen 9,2 miljoen mensen in de EU een zorginfectie. In langdurige zorginstellingen (verpleeghuizen, gehandicaptenzorg, thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg & revalidatiezorg) gaat het om 4,4 miljoen infecties per jaar.

Zorgprofessionals verzorgen dagelijks meerdere cliënten en kunnen daardoor ongemerkt ziektekiemen overdragen. Voor gezonde mensen zijn veel micro-organismen geen probleem, maar voor kwetsbare groepen kunnen ze ernstige of zelfs fatale gevolgen hebben. Waarschijnlijk ken je als zorgprofessional de richtlijnen rondom persoonlijke hygiëne goed. Toch blijkt in de praktijk dat juist deze basisregels in drukke of onverwachte situaties het snelst worden vergeten. Infectiepreventie is geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van goede zorg.

De meest voorkomende zorginfecties in verpleeghuizen

Zorginfecties komen vaker voor dan mensen denken. Jaarlijks worden er onder andere geregistreerd:

-          8 urineweginfecties per 100 bewoners

-          3 luchtweginfecties per 100 bewoners

-          1 maagdarmkanaalinfectie per 100 bewoners

Deze cijfers laten zien dat zorginfecties geen uitzondering zijn, maar een terugkerend risico voor bewoners met een kwetsbare gezondheid.

Risicofactoren die het infectierisico verhogen

Naast algemene kwetsbaarheid spelen medische handelingen een rol in het ontstaan van zorginfecties. Belangrijke risicofactoren zijn:

-          Implantaten: vergroten de kans op postoperatieve wondinfecties.

-          Urinekatheters: verhogen het risico op urineweginfecties.

-          Kunstmatige beademing: verhoogt het risico op luchtweginfecties.

Bij vervuiling met lichaamsvloeistoffen, zoals bloed, urine, braaksel of ontlasting, is zorgvuldig reinigen belangrijk. Desinfecteren werkt namelijk alleen als een oppervlak eerst goed is gereinigd, bijvoorbeeld met een sopje, microvezeldoek of schoonmaakdoekje. Daarna kan een desinfectiemiddel worden gebruikt om achtergebleven bacteriën en virussen te verwijderen.

Deze risicofactoren laten zien dat infectiepreventie niet alleen draait om hygiëne, maar ook om zorgvuldig inzetten van medische hulpmiddelen en het op tijd signaleren van risico’s.

Waarom infectiepreventie meer is dan het volgen van protocollen

Infectiepreventie draait niet alleen om protocollen, maar vooral om gedrag. Als zorgprofessional weet je meestal wat er moet gebeuren; handen wassen, materialen reinigen en PBM correct gebruiken, maar in de hectiek van de dag is het daadwerkelijk doen soms een uitdaging.

Infectiepreventie is daarom niet alleen een checklist. Het gaat om:

• Automatische gewoontes (handschoenen te lang aanhouden, sieraden vergeten af te doen of nagels die niet voldoen aan de richtlijnen)

• Teamcultuur (spreken we elkaar aan)

• Persoonlijke verzorging en hygiëne (zoals korte nagels, geen sieraden en regelmatig handhygiëne toepassen)

• Omgevingsfactoren (drukte, afleiding, materiaal dat niet binnen handbereik ligt).

Kleine beslissingen die je tientallen keren per dag neemt, bepalen of micro-organismen zich kunnen verspreiden.  

Micro-momenten: kleine handelingen met grote impact

Daarom kijken we naar micro-momenten: kleine, vaak onbewuste handelingen die bepalen of ziektekiemen zich kunnen verspreiden.

Voorbeelden van micro-momenten zijn:

-          Je trekt handschoenen uit, maar raakt daarna toch even je uniform aan.

-          Je legt een tablet op een nachtkastje die niet is gedesinfecteerd.

-          Je helpt een cliënt met eten en raakt daarna de deurklink aan.

-          Je draagt een ring of horloge waardoor plekken op de handen minder gereinigd worden.

Deze micro-momenten zijn allemaal menselijk reflexen. Juist daarom is het extra belangrijk om ze te herkennen.

Infectiepreventie draait uiteindelijk om het doorbreken van de besmettingscyclus: micro-organismen verspreiden zich de verschillende schakels, zoals een besmettingsbron, verspreidingsweg en ontvankelijke gastheer.

Voorkomen is beter dan behandelen: infecties kunnen iemand zieker maken, herstel vertragen en complicaties veroorzaken. Door samen alert te blijven en zorgvuldig te handelen, maken we de zorg veiliger voor iedereen.

‍ ‍

Bronnen:

-          https://www.vzinfo.nl/zorginfecties/oorzaken-en-gevolgen

-          https://www.vzinfo.nl/zorginfecties/verpleeghuizen

-          https://youtu.be/Mndh08tpXF4

-          https://youtu.be/oo8gZzdpAgM

-          https://youtu.be/NSgqr4P6yqY

-          https://youtu.be/sYp4yuo5o60 

-          https://youtu.be/u6rVvq8H6Fc

-          https://youtu.be/u6rVvq8H6Fc

‍ ‍